ضرورت بازشناسی حقیقت در عصر «مهندسی ادراک»/ حضرت فاطمه (س) ابرمعیار تشخیص حق از باطل
به گززارش سپاه نیوز، مراسم عزاداری شهادت حضرت فاطمه زهرا (سلاماللهعلیها) از سوی هیئت ثارالله در معصومزاده سید عباس (ع) بجنورد برگزار شد. در این مراسم، حجتالاسلام والمسلمین رخبین با اشاره به چالشهای معرفتی عصر حاضر، «مهندسی ادراک» و جنگ شناختی رسانهای را از خطرات جدی پیش روی تشخیص حقیقت دانست و وجود مطهر حضرت صدیقه طاهره (س) را شاخص عینی و زنده برای عبور از بحرانهای تشخیص حق از باطل معرفی کرد.
مهندسی ادراک؛ بحران عصر حاضر
حجتالاسلام رخبین در ابتدای سخنان خود با اشاره به پیچیدگیهای دنیای امروز اظهار داشت: در قرن بیستویکم، با رشد ابزارها و تکنیکهای رسانهای، حقیقت در میان سر و صداهای مجازی و روایتهای رسانهای گم میشود. وی تأکید کرد: هرچه یک موضوع پر سر و صداتر و با تکنیکهای زیباتر ارائه شود، واقعیتها رنگباختهتر و کمرنگتر خواهند شد.
به گفته وی، «مهندسی ادراک» تلاش میکند با ابهامسازی و روایتسازی، جامعه را به سکوت انفعالی وادار کند تا روایت غالب — هرچند نادرست — پذیرفته شود. از این رو، ضرورت بصیرت و جهاد تبیین در عصر جنگ شناختی بیش از گذشته احساس میشود.
مهندسی ادراک؛ پدیدهای تاریخی
این سخنران با نگاهی تاریخی خاطرنشان کرد که مهندسی ادراک پدیدهای نوظهور نیست، بلکه ریشههای آن به گذشتههای دور بازمیگردد. وی گفت: در طول تاریخ، جریانهای انحرافی همواره تلاش کردهاند با روایتسازی و وارونه جلوه دادن حقایق، جایگاه شخصیتهای الهی و معصومین (ع) را تحریف کنند.
وی افزود: انسانهای آگاه و مطالعهگر امروز نیز در درون و بیرون خانه خود، درگیر این چالش هستند که چگونه میتوان میان حق و باطل که در لایههای غبارِ شبهات و دوگانگیهای ساختگی پوشیده شدهاند، تمایز قائل شد.
حضرت فاطمه (س)؛ فراتر از یک سوگنامه تاریخی
حجتالاسلام رخبین در پاسخ به این پرسش که «در چنین عصری چه معیاری برای تشخیص حق از باطل وجود دارد؟»، با استناد به روایات، بر ضرورت «بصیرت» تأکید کرد و گفت: در دوران آشفتگی، باطل ممکن است لباس حقیقت بر تن کند.
وی خاطرنشان کرد: «ما نباید به وجود حضرت فاطمه (س) تنها به عنوان یک شخصیت احساسی، عاطفی یا یک سوگنامه تاریخی نگاه کنیم؛ بلکه طبق تبیین پیامبر اکرم (ص)، ایشان یک “ابرمعیار” و شاخص دقیق، عینی و زنده برای عبور از بحرانهای مهندسی ادراک هستند.»
وی در تشریح این جایگاه، به روایات متعددی اشاره کرد؛ از جمله حدیث مشهور نبوی که «إِنَّ اللَّهَ یَغْضَبُ لِغَضَبِ فاطِمَةَ وَ یَرْضی لِرِضاها» — همانا خداوند به خشم فاطمه خشمگین و به رضایت او خشنود میشود — و نیز روایتی که معرفت حقیقی به حضرت زهرا (س) را همراستا با درک «لیلة القدر» میداند؛ همانگونه که در شب قدر هر امر حکیمی از هم جدا میشود، حضرت زهرا (س) نیز میزان جداسازی حق از باطل هستند.
به گفته وی، بر اساس روایات، حضرت فاطمه (س) «حجت خدا بر حجتهای الهی» است و رضایت و خشم ایشان، ترازوی سنجش رضایت و خشم الهی است.
سیره فاطمی؛ مدل عملیاتی دفاع از ادراک صحیح
این کارشناس دینی در ادامه، سیره حضرت فاطمه (س) را یک «مدل عملیاتی» برای دفاع از ادراک صحیح در برابر جنگ شناختی دانست و افزود: اقدام ایشان در ایراد خطبه فدکیه، نه صرفاً دفاع از یک ملک مادی، بلکه یک عملیات تبیینی و افشاگرانه تمامعیار در سطح جامعه بود. ایشان با منطق قرآنی و عقلی، پرده از انحراف سیاسی عصر خویش برداشتند.
وی صبر حضرت زهرا (س) در برابر فشارهای سیاسی و اجتماعی را نیز «صبر فعال» خواند؛ یعنی پایداری بیچونوچرا بر موضع حق و نه عقبنشینی. به گفته وی، این الگو بهترین زره در برابر پروپاگاندا و فشارهای رسانهای امروز است.
استناد به منابع معتبر در اثبات حقانیت اهلبیت (ع)
وی در بخش دیگری از سخنان خود، بر ضرورت استناد به مستندات علمی و قرآنی در اثبات حقانیت اهلبیت (ع) تأکید کرد و گفت: «برای اثبات علمی جایگاه معصومین (ع)، نیازی به یافتههای بدون سند نداریم؛ بلکه مبنای ما قرآن کریم است.»
حجتالاسلام رخبین همچنین اشاره کرد که برای اثبات حقانیت، از اسناد و روایاتی استفاده میکند که در منابع روایی و تاریخی معتبر اسلامی پذیرفته شده است. وی در این راستا به روایات مشهور نبوی درباره جایگاه حضرت فاطمه (س) اشاره کرد؛ از جمله روایت «فاطِمَةُ بَضْعَةٌ مِنِّی فَمَنْ أَغْضَبَهَا أَغْضَبَنِی» (فاطمه پاره تن من است؛ هر کس او را به خشم آورد، مرا به خشم آورده است) و روایت «فاطِمَةُ سَیِّدَةُ نِساءِ أَهْلِ الْجَنَّةِ» (فاطمه سرور زنان بهشت است).
حجتالاسلام رخبین در پایان با تأکید بر اینکه «ابرمعیار» بودن حضرت فاطمه (س) به معنای مراجعه به نقشه راه عملی ایشان است، خاطرنشان کرد: در برابر ابهامآفرینی باید به «تبیین» برخیزیم، در برابر روایتسازی دروغین بر «مقاومت فعال» پایبند باشیم و رضایت و خشم خود را با ترازوی رضایت و خشم حضرت زهرا (س) تنظیم کنیم.
به گفته وی، در عصری که مهندسی ادراک مرزهای حقیقت را مخدوش میکند، بازگشت به این معیار عینی، ضرورتی معرفتی و اجتماعی است.
گفتنی است این مراسم به مناسبت شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) از سوی هیئت ثارالله و با حضور جمعی از عزاداران و علاقهمندان به اهلبیت (ع) در معصومزاده سید عباس (ع) بجنورد برگزار شد.